DEEL 7 — MIJN MOEDER HAD HEM TOT HAAR DOOD GEHAAT
Dit deel was moeilijkst om Pieter te vertellen.
Niet bedrijf.
Niet brief.
Mijn moeder.
‘Annemieke is dood?’
Hij wist het rationeel sinds DNA-dag.
Maar nu vroeg hij zelf.
Wij zaten in tuin.
Voorjaar.
‘Ja.’
‘Wanneer?’
‘Acht jaar geleden.’
‘Hoe?’
‘Longkanker.’
Hij keek naar gras.
‘Was ik…’
Hij stopte.
‘Was ik in haar leven?’
Ik begreep vraag.
‘In haar hoofd?’
‘Ja.’
Ik dacht aan laatste maanden van moeder.
Ze had een foto van vader in nachtkastje.
Omgekeerd.
Niet weggegooid.
Omgekeerd.
‘Ja.’
‘Hield ze van mij?’
Ik kon liegen.
Maar hij verdiende waarheid.
‘Ze hield van je en ze haatte je.’
Hij sloot ogen.
‘Omdat ik wegging.’
‘Omdat ze dacht dat je wegging.’
Hij huilde stil.
‘Heeft ze iemand anders gehad?’
‘Nee.’
‘Waarom niet?’
‘Ze vertrouwde niemand meer genoeg.’
Dat deed hem fysiek dubbelvouwen.
‘Papa.’
Ik schoof naast hem.
‘Jij hebt haar dat niet bewust aangedaan.’
‘Maar zij voelde het wel.’
‘Ja.’
Moeilijkste waarheid.
Intentie wist gevolg niet.
Maar schuld zonder keuze is ook geen schuld.
‘Ik wou dat ik haar kon zeggen…’
‘Ik weet.’
‘Nee, jij weet niet.’
Hij keek me.
‘Ik wou zeggen dat als ik haar vergeten ben, dat niet betekende dat zij niet belangrijk genoeg was om te onthouden.’
Ik huilde.
Die avond haalde ik moeders rode sjaal.
Hij pakte hem.
Drukte tegen gezicht.
Lang niets.
Toen:
‘Lavendel.’
Mijn hart stopte.
‘Mam gebruikte lavendelparfum.’
Hij begon te trillen.
‘Rood.’
‘Ja.’
‘Ze stond bij een raam.’
‘Misschien.’
‘Boos.’
Ik lachte door tranen.
‘Dat klinkt zeker als mam.’
Een herinnering?
Misschien.
Of brein bouwde uit informatie.
Neuroloog waarschuwde daarvoor.
Wij leerden herinneringen niet te forceren.
Geen quiz:
weet je nog?
Geen foto’s met antwoorden vooraf.
Laat komen wat komt.
Pieter bezocht haar graf.
Alleen wilde hij niet.
Ik ging mee.
Hij legde rode sjaal op steen.
‘Annemieke,’ zei hij.
Geen lange speech.
‘Het spijt me dat ik je niet gevonden heb.’
Ik stond verderop.
Jurre naast me.
Hij hield mijn hand.
Op graf stond:
ANNELIEKE VERMEER-DE GRAAF
Geliefde moeder
1952–2018
Geen ‘echtgenote van Pieter’.
Zij had dat bewust niet gewild.
Pieter zag.
Zei niets.
Later in auto:
‘Ze heeft mij eraf gehaald.’
‘Ja.’
‘Terecht.’
Ik draaide naar hem.
‘Nee.’
‘Marjolein.’
‘Je was ziek.’
‘Zij wist dat niet.’
‘Precies.’
Hij keek raam uit.
‘Mensen leven op basis van waarheid die ze hebben.’
Dat was misschien belangrijkste zin van hele verhaal.
Mijn moeder had een verkeerde waarheid.
Ik ook.
Jurre ook over zijn vader.
Wat doe je wanneer verleden verandert, maar gevolgen niet verdwijnen?
Je kunt het niet herschrijven.
Alleen vanaf nu eerlijker leven.






